10 november – Mårtensafton met een traditioneel ganzenmaal

10 november – Mårtensafton met een traditioneel ganzenmaal

Op 10 november is het Mårtensafton, de avond waarop traditioneel gans wordt gegeten. De gewoonte om op deze avond een ganzenmaal te serveren, bestaat in Zweden al sinds de 16e eeuw bij de hogere maatschappelijke standen. Tegen het einde van de 19e eeuw werd gans steeds vaker als feestmaaltijd gegeten, naarmate de welvaart toenam. Toch kreeg de viering van Sint-Maarten en de traditie om gans als feestmaal te eten pas in de 20e eeuw, tijdens de periode van toenemende welvaart, een bredere verspreiding.

Tegenwoordig wordt de viering van Sint-Maarten met gebraden gans en zwarte soep (svartsoppa) beschouwd als een typisch Zuid-Zweedse traditie, vooral in de provincie Skåne. Het feest is echter al sinds de middeleeuwen bekend in grote delen van Europa. Destijds werd het gevierd ter nagedachtenis aan Sint-Martinus, wiens kenmerkende attribuut een gans was.

Zwarte soep (svartsoppa) is een krachtige, smaakvolle soep die wordt gemaakt van ganzenbloed. Tegenwoordig wordt de soep onder andere gekruid met kruidnagel, cognac en versterkte wijn. De smaak doet enigszins denken aan speculaas. Traditioneel wordt de soep als voorgerecht geserveerd tijdens een ganzenmaal op Mårtensafton, ook wel Mårten Gås genoemd.

Appelschijfjes als bijgerecht bij de gebraden gans of appeltaart als dessert zijn gebruikelijke onderdelen van een traditioneel ganzenmaal.

Wist je dat je het weer kunt voorspellen aan de hand van Sint-Maartensdag?

‘Als Maarten met de slee rijdt, rijdt Andreas te paard.’

Dit betekent dat als er op Sint-Maartensdag, 11 november, sneeuw ligt, de grond op Andreasdag, 30 november, weer sneeuwvrij zal zijn – of andersom.

Een ander oud weerspreekwoord luidt: ‘Als Andreas het koud heeft, wordt Kerstmis nat en zacht.’ Dit betekent dat als het op 30 november koud is en sneeuwt, het weer met Kerstmis zacht en drassig zal zijn – of andersom.

Bron: Nordiska Museet

Foto: Tina Stafrén / imagebank.sweden.se